Zoals het KPMB reeds in haar nieuwsbrief in juli aankondigde, treedt vanaf 1 januari 2026 het nieuwe Certificatieschema IPM Knaagdierbeheersing (CIK 4.0) officieel in werking. Vanaf die datum worden audits, controles en trainingen uitgevoerd op basis van de eisen uit dit schema en het bijbehorende handboek (HIK 4.0). Tot die tijd geldt een overgangsfase waarin plaagdierbeheersers hun manier van werken en dossierregistratie kunnen aanpassen aan de nieuwe certificeringseisen.
Hoe helpt deze FAQ je verder?
Deze FAQ-pagina is opgesteld om plaagdierbeheersers te helpen bij deze overgang. Hier vind je praktische antwoorden op de meest voorkomende vragen over CIK 4.0, met duidelijke uitleg over:
- Wat het handboek voorschrijft;
- Hoe je aan de certificeringseisen voldoet;
- Hoe je dit overzichtelijk en correct vastlegt in PestScan.
Veel van de benodigde functionaliteiten voor digitale dossiervorming zijn nu al beschikbaar in PestScan. Daarnaast werken we momenteel aan extra functies om het voldoen aan CIK 4.0 verder te vergemakkelijken, waaronder:
- Een aparte Plan van Aanpak-module, beschikbaar in de kantoorsoftware en later geïntegreerd in de mobiele app.
- Een verbeterde vragenlijstmodule, inclusief multiplechoice-opties, secties (zoals bekend van Google Forms) en uitgebreide opmaakmogelijkheden voor standaardteksten en voorwaarden.
Met deze FAQ willen we jou duidelijkheid en ondersteuning bieden bij het voldoen aan de eisen uit het CIK 4.0. Heb je na het lezen van deze FAQ toch nog vragen? Neem gerust contact met ons op.
Wat is de Risico-inventarisatie volgens het CIK?
De Risico-inventarisatie (RI) is een verplicht onderdeel van het IPM-proces. Volgens CIK 4.0 (par. 4.2) wordt hiermee de basis gelegd voor het Plan van Aanpak (PvA). De RI moet jaarlijks worden geactualiseerd(o.b.v. par. 8.1) of bij gewijzigde omstandigheden. Let op: Bij een noodsituatie, dient het Plan van Aanpak (PvA) na 3 maanden weer geëvalueerd te worden.
Hoe werkt dit in PestScan?
- Start een nieuwe RI in de mobiele app. (Dit is een werkbon met een bezoektype Risico Inventarisatie waar een vragenlijst PRI aan gekoppeld is)
- Gebruik de HIK-vragenlijst van PestScan of een eigen vragenlijst die je PRI noemt.
- Koppel aanbevelingen aan specifieke controlepunten
- De antwoorden uit de vragenlijst PRI kunnen worden toegevoegd aan het PvA
Wat is een Plan van Aanpak volgens het CIK?
Het Plan van Aanpak (PvA) bevat de strategie voor beheersing. Het plan is gebaseerd op de Risico Inventarisatie (RI) en bevat onder andere afspraken met de opdrachtgever (CIK Hoofdstuk 6).
Hoe werkt dit nu in PestScan?
Momenteel adviseren wij om een PvA format te gebruiken in Google Drive en deze link te koppelen aan de documenten van de specifieke locatie:
Hoe werkt dit straks in PestScan?
- Let op: de PvA-functionaliteit is momenteel in ontwikkeling.
- Je zult straks een nieuw PvA kunnen aanmaken, gekoppeld aan de locatie
- Risico’s uit de RI kunnen worden overgenomen
- Gekozen strategie, aanbevelingen, bezoeken en plattegrond kunnen worden toegevoegd naar wens
- De klant kan het PvA digitaal ondertekenen via het klantportaal zodra de functie beschikbaar is.
Hoe zit het met het ondertekenen van het Plan van Aanpak volgens het CIK?
Volgens CIK 4.0 moet het Plan van Aanpak worden goedgekeurd door de opdrachtgever. Bij wijzigingen of nieuwe risico’s moet het PvA opnieuw ondertekend worden (par. 8.7).
Hoe werkt dit straks in PestScan?
- Deze functie is momenteel in ontwikkeling.
- Zodra beschikbaar kan het PvA digitaal worden aangeboden aan de opdrachtgever via het klantportaal
Wat zegt het CIK over het vaststellen van drempelwaarden?
Een drempelwaarde bepaalt wanneer actie ondernomen moet worden door middel van chemische bestrijding. Volgens CIK 4.0 wordt de drempelwaarde door het professionele bedrijf samen met de opdrachtgever bepaald en uitgedrukt in een getal of een bepaalde mate.
In het plan van aanpak staat per locatie wat wordt verstaan onder ‘verhoogde plaagdruk’, bijvoorbeeld door het bepalen van een drempelwaarde.
Hoe werkt dit in PestScan?
- Ga naar een locatie in PestScan
- Navigeer naar het menu [controlepunten]
- Klik op [Drempelwaarden], u bent nu in het overzicht met alle ingestelde drempelwaarden voor deze locatie
- Klik op [Nieuw]
- U stelt de drempelwaarde in op controlepuntsoort of ruimte.
- U stelt bij het vak drempelwaarde het maximaal toegestane aantal vangsten per ruimte of controlepuntsoort in.
- U stelt de wijze van berichtgeving in, E-mail, pop-up of beiden.
Je kunt deze drempelwaarde ook maken door een bestaand controlepunt te openen en dan een drempelwaarde (alarmbel) in te stellen.
Wat is een noodsituatie volgens het CIK?
Een noodsituatie is een uitzondering op een reguliere inzet van rodenticiden en is alleen toegestaan onder strikte voorwaarden. Er zijn afwijkende procedures van toepassing voor een locatie in de status ‘noodsituatie’. Volgens CIK 4.0 moet ook inzichtelijk zijn hoe lang een locatie in deze status verkeert.
Bij directe inzet van rodenticiden vanwege een noodsituatie moet gelijktijdig worden gestart met habitatmanagement en weringsmaatregelen.
Hoe werkt dit in PestScan?
- Ga vanuit het linker menu [checken werk] naar [werkbonnen]
- Zorg ervoor dat de kolom alarmstatus (locatie) aangevinkt staat.
- Je ziet nu wat de alarmstatus is en geeft aan hoeveel dagen deze in de huidige status staat [27].
- Je kunt een algemene instelling maken dat de alarmstatus van een afgeronde werkbon automatisch ook de alarmstatus van de locatie wijzigt.
Wat zegt het CIK over documentenbeheer?
Het CIK verplicht tot het vastleggen van diverse documenten (par. 3.2 t/m 8.9). Deze documenten omvatten het gehele dossier per locatie.
Welke documenten omvat dit?
- Het meest actuele CIK & HIK
- Bedrijfsverklaring
- Veiligheidsbladen van rodenticiden
- Opleidingsplan en competenties
- Vakbekwaamheidsbewijzen
- H3-bevestiging per medewerker
- Certificaat van het bedrijf
Hoe verwerk ik deze documenten in PestScan?
Binnen PestScan zijn er momenteel een viertal standaard document categorieën. 1. Veiligheidsbladen, 2. Certificaten, 3. Artikelen, 4. overig. Het is mogelijk om zelf eigen categorieën toe te voegen. Om documenten toe te voegen navigeer je vanuit het hoofdmenu naar [Documenten]. Klik vervolgens op [Nieuw] om een document naar keuze te uploaden.
De documenten die in één van de vier categorieën worden toegevoegd zijn standaard beschikbaar voor alle klanten. Dossier specifieke documenten worden apart bij de locatie toegevoegd.
Wat zegt het CIK over dossiervorming?
Met betrekking tot de werkzaamheden op het gebied van knaagdierbeheersing wordt door het professionele bedrijf een digitaal dossier aangelegd. Het professionele bedrijf legt een dossier aan en is ervoor verantwoordelijk dat het dossier actueel en compleet is. Een dossier bevat alle informatie om naleving van het IPM-protocol aan te tonen (CIK par. 3).
Een dossier leggen we in PestScan vast per locatie. Als een opdrachtgever meerdere locaties heeft, dan legt u per locatie een apart dossier aan.
Hoe werkt dit in PestScan?
- Ga naar het hoofdmenu en klik op [klanten]
- Klik op [nieuwe klant toevoegen]
- Vul alle verplichte gegevens vanuit CIK in.
- (Bedrijfs)naam
- Naam contactpersoon
- Postadres
- Telefoon
- E-mailadres
- KVK-nummer (indien bedrijf)
- Maak aanmeldgegevens voor het klantportaal aan, zodat het dossier online inzichtelijk is voor de opdrachtgever.
- Dit kunt u doen door naar de klant te navigeren en op de knop [Accounts] te klikken.
- Hier stelt u de inlognaam en E-mail in en drukt vervolgens op [Verzenden] om de opdrachtgever een link te sturen met instructies om het wachtwoord aan te maken.
- Voeg locatie unieke documenten toe via het menu-item [documenten] op de specifieke locatie. Het gebruik van algemene bedrijfsdocumenten en veiligheidsbladen die voor alle klanten zichtbaar moeten zijn wordt omschreven in vraag 6.
Welke strategieën worden gehanteerd volgens het CIK?
In het CIK wordt onderscheid gemaakt tussen vier strategieën: Monitoring, Habitat Management, niet-chemische bestrijding en chemische bestrijding.
Hoe kun je deze momenteel gebruiken?
Momenteel werkt men in PestScan met drie alarm statussen:
We adviseren om de volgende statussen te hanteren:
- Monitoring = Gezond
- Habitat Management = Gezond
- Niet-chemische bestrijding = Behoeft aandacht
- Chemische bestrijding = Kritiek
Hoe kun je deze strategieën in de toekomst gebruiken?
Momenteel wordt er gewerkt aan de PvA module waarin per locatie kan worden aangegeven welke actuele strategieën gehanteerd worden.
Waar moet het inspectierapport bij een chemische bestrijding aan voldoen volgens het CIK?
Het inspectierapport moet voldoen aan CIK par. 7.5.8.
- De naam en het toelatingsnummer van de toegepaste rodenticide
- Welke lokaasdepots de toegepaste rodenticide bevatten
- Het volume van het middel dat is ingezet op de locatie
- Geconstateerde opname van de rodenticide
Hoe werkt dit in PestScan?
Zorg ervoor dat alle rodenticiden die je gebruikt worden verrijkt met:
- Naam en CTGB toelatingsnummer
- Eventueel kun je ook toepassingsmethode en verdunning toevoegen.
- Pas de juiste gevaren toe, zoals hieronder:
- Tijdens de inspectie noteer je in de werkbon de opname, vangsten en het volume dat is ingezet op locatie.
Hoe ziet de administratie van rodenticidegebruik er uit volgens het CIK bij een chemische bestrijding?
Het CIK schrijft in par. 7.5.8 voor dat het professionele bedrijf een administratie bijhoudt van:
- Het SPC en het veiligheidsinformatieblad
- Het aantal verpakkingseenheden per ontvangst
- De totale hoeveelheid voorraad
- De mutaties van de voorraad
- De datum van ontvangst, aflevering of veranderingen.
- De naam, het adres en de woonplaats van de leverancier of de afnemer van de rodenticide.
Hoe werkt dit in PestScan?
Deze paragraaf behelst diverse procedures die je moet naleven bij het gebruik van rodenticiden in combinatie met PestScan.
- Zorg ervoor dat alle artikelen die rodenticiden bevatten zijn toegevoegd met het juiste SPC en veiligheidsblad document hieraan gekoppeld.
- Werk met grammen om nauwkeurig de voorraad te volgen. In controlepunttype gebruik je voor het standaardartikel de standaard waarde van bijv. 25gr.
- Zorg er voor dat je bij goederenontvangst vanuit de leverancier, de voorraad in PestScan bijboekt in de magazijnvoorraad. Let op: bewaar ten alle tijden de pakbon van de leverancier als bewijsmateriaal.
- Werk met de non-tox <=> tox switch in de mobiele app. Gebruik standaard waarden bij switchen tussen monitoring(non-tox) en bestrijding (tox), dit zorgt voor weinig extra werkbelasting en complete registratie
- Je dient alle leveranciers in PestScan te zetten met de informatie zoals aangegeven in het CIK.